Kèrstôôvent
Haaj haa de kerstbòm bine skón versyyrt
èn an de døør nu wèlkòmskràns ğeskrûûft.
De ligjes flikerent an ut ğebònt
dy ğiñe an èn ôôjt èn an èn ôôjt.
Hil smaakvòl, ny ópzigtig, stèèlt û vøør.
Mar óp ut èète wyr ny ôôjtğespaart.
In winkels, dèñkent an ut vreedesfist,
waagte n’y rustig af in èleke rèèj.
Dyn ôôvent waar de tôfel rèjk ğedèkt
mi linte, krèk ğestreeke, ooverdwers
èn ekstra börde, vøøl èn skón bestèk.
De køøke ôjemde de ğøør vàn Kèrst.
Vòl vurprèt verzôôgt y huly vrôôw èn jòòñ
um ònderhànt an tôfel te ğôn zite.
Z’n vrèjt ğezigt verôôjde àl ut wèèrik
wa t’y vur huly zó ğèèr haa ğedôn.
Naajskyrig, às vrimde in huly èèjğe hôôjs
kreeg yderèjn un èèjğe vààste plats.
Haaj nam ut woort en verklaarde ut wôrum
èn dè ut dàn ók bèter smaake zàl.
Haaj skètste bildent dè ğezin vàn tûn.
Vàn Józef en Maryja èn huly rèjs
mi zóvøøl afzyn èn ók dè wigt óp kòmst.
Ğinen hèrbèrig wôô ze hèbe, skrikelek.
“Waaj ziñ rôôjmdèñkerder, bèn ğruts d’r óp.
Èt smaakelek èn vreede in di hôôjs.”
Ze zaate pruuvent an ut vurğerègt,
nôg hil vøøl ğañe, snapte wèl, te ğôn.
Tûn ğòñ de bèl èn waar de vree kepôt.
“Wa naw! ‘k Haa’t zó mój vur mekaare tôg!
’t Is Kerst! Wy verprutst ‘r naw de ğûje vree?”
Mi ğrôwte pàse skraajde n’y nôr de døør.
Kumelek oopende n’y en wyr mee stil.
Dè’t ğesnuwt haa vyl’m nôg ny j’óp.
Ne mèns mi kapesjón stôn vur z’n nøøs,
mi ne lañe sik keek y hum smèrig an.
Ne jurek ôf keep dy hoñ tôt an de ğrònt.
Haaj haa ne lañe stôk um mi te slôn.
“Kan schuilen ik hier? Koud en lange reis.
Met voet gekomen, ver weg van mijn huis.”
“Toch zeeker naw ny! Mèns , wa dèñkte wèl!
Ğe stoort ons vrôôw èn òns jôôñ èn meen d’r baaj!
Klôp later nôg is an, mar lyver ny!”
Èn BAM!!
De døør digt dè t’y d‘r zèèlef vàn verskoot.
Haa t’y naw dyje mèns zó afğesnaawt?
An tôfel t’rug mi z’n èèjğe ooverhôwp.
Dy ôwğe keeke n’m unhaawent an.
“Ik Mût èfkes wèg. Èt lèker dur.”
Haaj lyp nôr bôôjte, zómar zònder jàs
èn zôôgt dyje mèns. Dy kón zó wèjt ny ziñ.
An’t èjnde vàn de strôôt dôr zag y j’um.
Dyje mèns lyp løønent óp ne lañe stôk,
d’r nèfe un vrôôwke mi n’m bôlem bôôjk,
dur hum umèèremt lype ze lañsaam dur.
De snuw vyl harder, dè ğe niks mèr zaagt.
Wèg waare ze àlebèèj, hû t’y ók zôôgt.
Èn nôg ne kèjer dyn ôôvent wyr y stil.
In trôône ğiñ y wèr nôr hôôjs terug.
“’t Kumt vàn de snuw, dy snèèjt in ûw ğezigt.
‘k Lyp zôwe nôr bôôjte, zómar zònder jàs.”
Haaj laagte vrimt, vàn bine anğedôn.
’t Wyr n’n ôôvent zó às noojt te vure.
Haaj wyr zówaar z’n èèjğe kèrstverhaal.
Ònder’t èète brak ut zûûr um óp.
Èn in n’n dòñkere stàl wa vèrderóp
dôr kòòndet skruwe høøre vàn un wigt.
geïnspireerd op:
‘Een Witte Kerst’ van Godfried Bomans,
proza uit Groot Sprookjes- en Verhalenboek.
Jozef Maria Leenen
Kerstavond
Hij had de kerstboom binnen mooi versierd
en aan de deur een welkomstkrans geschroefd.
De lichtjes sprankelend aan het kozijn
die gingen aan en uit en aan en uit.
Zeer smaakvol, niet opzichtig, stel je voor.
Maar op het eten werd er niet bespaard.
In winkels, denkend aan het vredesfeest,
had hij de lange rijen braaf doorstaan.
Die avond was de tafel rijk gedekt
met linten, vers gestreken, overlangs
en extra borden, veel en fraai bestek.
De keuken ademde de geur van Kerst.
Vol voorpret nodigde hij vrouw en kroost
om eindelijk te zitten aan de dis.
Zijn glunderend gezicht dat spiegelde
de moeite die hij voor hen had gedaan.
Verwachtingsvol, als vreemden in hun huis
kreeg ieder een gereserveerde plaats.
Hij nam het woord en sprak van het waarom
en dat het dan ook beter smaken zal.
Hij schetste beeldend dat gezin van toen.
Van Jozef en Maria en hun reis
zo vol ontbering met een kind op komst.
Geen herberg wou hen hebben, vreselijk.
“Wij zijn ruimdenkender, dus prijs jezelf.
Eet smakelijk en vrede in dit huis.”
Ze zaten proevend aan het voorgerecht,
nog heel veel gangen uiteraard in zicht.
Toen ging de bel en spatte pais en vree.
“Wat nu! Ik had het zo mooi voor elkaar!
’t Is Kerst! Wie stoort ons in ons samenzijn?”
Met grote passen liep hij naar de deur.
Hij opende geërgerd en viel stil.
Het had gesneeuwd, maar dat viel hem niet op.
Een man in capuchon stond voor zijn neus,
met volle baard en bruut een oogopslag.
Een jurk of cape die reikte tot de grond.
Hij droeg een lange stok om mee te slaan.
“Kan schuilen ik hier? Koud en lange reis.
Met voet gekomen, ver weg van mijn huis.”
“Toch nu niet zeker! Man wat denk je wel!
Je stoort mijn vrouw en kroost en mij erbij!
Klop later nog eens aan, maar liever niet!”
En BAM!!
De deur vloog dicht tot eigen schrik.
Had hij die man zo-even afgesnauwd?
Aan tafel wist hij met zichzelf geen raad.
Die vreemde ogen keken hem steeds aan.
“ ‘k Moet eventjes terug. Eet lekker door.”
Hij liep naar buiten, zomaar zonder jas
en zocht de man. Die kon zo ver niet zijn.
Aan ’t einde van de straat daar zag hij hem.
De man liep steunend op een lange stok,
ernaast een jonge vrouw met bolle buik,
door hem voorzichtig, liefdevol geleid.
De sneeuw die harder viel, ontnam het zicht.
Verdwenen allebei, hoe hij ook zocht.
En wederom die avond viel hij stil.
In tranen keerde hij naar huis terug.
“ ’t Komt van de sneeuw, die snijdt in je gezicht.
‘k Liep zo naar buiten, zomaar zonder jas.”
Hij lachte vreemd, van binnen aangedaan.
Het werd een avond zoals nooit te voor.
Hij werd zowaar zijn eigen kerstverhaal.
Ut smaakte hem veel wranger dan verwacht.
En in een donkere schuur wat verderop
daar hoorde je het huilen van een kind.